Cơ chế đặc thù APEC 2027 tại Phú Quốc: nội dung chính của Nghị quyết 41/2026/QH16

Tác giả: Phan Thanh Thịnh — Đăng ngày 09/11/2026, cập nhật ngày 09/11/2026.

Cơ chế đặc thù APEC 2027 là cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thủ tục cho các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, quy định tại Nghị quyết 41/2026/QH16 của Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, áp dụng cho nhóm dự án đã thi công xây dựng từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 khi thủ tục chưa hoàn thiện, và không ban hành ưu đãi đầu tư mới. Bài tổng quan thị trường Phú Quốc trình bày diễn biến thị trường của đảo; bài này chỉ phân tích nội dung văn bản.

Cơ chế đặc thù APEC 2027 áp dụng cho những dự án nào?

Nghị quyết 41/2026/QH16 áp dụng cho ba nhóm: dự án thuộc danh mục phục vụ APEC 2027 ban hành kèm Quyết định 948/QĐ-TTg; công trình thuộc dự án đối ứng trên quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC; hoạt động khai thác khoáng sản, đổ thải phục vụ hai nhóm trên.

Điều 1 của nghị quyết đặt điều kiện chung về thời gian: dự án, công trình đã được tổ chức triển khai, đã thi công xây dựng từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026, trước khi hoàn thiện thủ tục theo quy định. Quốc hội thông qua Nghị quyết 41/2026/QH16 ngày 24/8/2026 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Quyết định 948/QĐ-TTg ngày 17/5/2025 giao nhiệm vụ chuẩn bị điều kiện và triển khai nhanh các dự án hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc; danh mục dự án ban hành kèm quyết định này là một căn cứ xác định phạm vi áp dụng của cơ chế. Trước đó, Chính phủ và Thủ tướng giao UBND tỉnh An Giang triển khai 21 dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 kèm 11 cơ chế, chính sách đặc thù, gồm 6 chính sách về hạ tầng thiết yếu và 5 chính sách về đầu tư, xây dựng Cảng hàng không Phú Quốc. Nhóm 11 cơ chế này là cơ chế hành chính ban đầu gắn với Quyết định 948/QĐ-TTg, khác với cơ chế tháo gỡ vướng mắc tại Nghị quyết 41/2026/QH16.

Nội dung giải trình khi thông qua nghị quyết xác định bản chất của cơ chế là chuyển một số khâu từ tiền kiểm sang hậu kiểm, không đồng nghĩa buông lỏng quản lý. Cơ chế chỉ áp dụng trong phạm vi nghị quyết quy định và không tạo tiền lệ cho các trường hợp ngoài phạm vi này.

Nghị quyết 41/2026/QH16 tháo gỡ những nhóm vướng mắc nào?

Tám điều từ Điều 3 đến Điều 10 xử lý tám nhóm vướng mắc: quy hoạch và đổ thải; khoáng sản; đầu tư công; dự án PPP; thủ tục đầu tư của dự án đối ứng BT; xây dựng; đất đai và quỹ đất thanh toán BT; nghiệm thu, thanh toán, quyết toán.

Nhóm đất đai tại Điều 9 chạm trực tiếp tới dự án Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC: đất hình thành từ hoạt động lấn biển thuộc Dự án xây dựng Kè và san lấp mặt bằng xây dựng Trung tâm tổ chức hội nghị APEC được giao, cho thuê từng phần cho nhà đầu tư dù dự án kè, san lấp chưa nghiệm thu, chưa xác định giá trị quỹ đất, chưa đủ điều kiện giao đất theo thủ tục thông thường. Thời điểm xác định giá trị quỹ đất là thời điểm hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án đối ứng được phê duyệt. Hợp đồng BT hoặc phụ lục hợp đồng ghi nhận khối lượng, giá trị công trình đã thi công là căn cứ để nhà đầu tư được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nhóm khoáng sản tại Điều 4 xử lý cả trường hợp đã dừng khai thác: nếu dự án đã dừng khai thác và không còn nhu cầu thì không phải cấp giấy phép, đồng thời được miễn nộp giấy phép khi nghiệm thu, thanh toán, quyết toán. Nhóm xây dựng tại Điều 8 cho phép công trình dùng công nghệ mới chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam được thi công theo tiêu chuẩn, quy chuẩn nước ngoài do UBND tỉnh An Giang chấp thuận; chủ đầu tư, nhà thầu phải cam kết và chịu trách nhiệm về an toàn kết cấu, chất lượng công trình.

Nguyên tắc áp dụng và miễn trừ trách nhiệm của Nghị quyết 41/2026/QH16 gồm những gì?

Điều 2 đặt ba nguyên tắc: không hợp pháp hoá sai phạm có tính chất vụ lợi; không để phát sinh sai phạm mới; không loại trừ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sai phạm vì vụ lợi. Chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Điều 2 đồng thời yêu cầu các dự án, công trình đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng và hoàn thành đúng tiến độ để nghiệm thu, bàn giao, đưa vào khai thác an toàn, hiệu quả. Nghĩa vụ tài chính với Nhà nước không nằm trong diện được tháo gỡ: phần việc đã thi công trước được chấp nhận về hồ sơ, còn nghĩa vụ tài chính vẫn phải thực hiện đầy đủ.

Điều 12 quy định điều khoản thi hành về trách nhiệm: người đứng đầu cơ quan, đơn vị và người tham gia xây dựng, triển khai nghị quyết được loại trừ, miễn trách nhiệm nếu không vụ lợi dù vẫn xảy ra thiệt hại. Cơ quan, tổ chức, cá nhân đã thực hiện thủ tục cho các dự án thi công trước mà chưa đầy đủ thủ tục được miễn trừ trách nhiệm và không phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả nếu không vụ lợi, không tham nhũng. Doanh nghiệp, ngân hàng, chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu tham gia các dự án thi công trước vì mục đích kinh doanh, thu hồi vốn và lợi nhuận hợp pháp, chính đáng cũng thuộc diện miễn trừ này.

Việc triển khai Nghị quyết 41/2026/QH16 tại Phú Quốc đang ở bước nào?

Chính phủ ban hành Nghị quyết 321/NQ-CP ngày 08/10/2026 kèm Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết 41/2026/QH16, giao nhiệm vụ, thời hạn và trách nhiệm cho các bộ, ngành và UBND tỉnh An Giang. Tính đến ngày 22/10/2026, giải ngân cho các dự án APEC 2027 đạt 69,64% kế hoạch vốn năm 2026.

Phú Quốc đang triển khai 21 công trình, dự án phục vụ APEC 2027, gồm 11 dự án đầu tư công và 10 dự án PPP/đầu tư kinh doanh. Tỉnh An Giang cam kết hoàn thành toàn bộ trước ngày 30/6/2027. Tổng vốn đã giải ngân tính đến ngày 22/10/2026 là 9.385 tỷ đồng trên kế hoạch vốn năm 2026 là 13.477 tỷ đồng.

Tại buổi kiểm tra ngày 25/10/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu UBND tỉnh An Giang chịu trách nhiệm toàn diện trong tổ chức thực hiện Nghị quyết 41/2026/QH16, dùng đủ, đúng và ngay các cơ chế đã được cho phép. Các yêu cầu kèm theo gồm: hoàn thành định mức, đơn giá đặc thù theo Nghị quyết 321/NQ-CP trong tháng 10/2026; quỹ đất thanh toán BT phải định giá công khai và được kiểm toán; khối lượng thi công trước khi hoàn thiện thủ tục, nhất là tại Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC, phải được kiểm định, nghiệm thu độc lập trước khi ghi nhận và thanh toán; tuyến tàu điện đô thị phải được đánh giá độc lập về an toàn hệ thống trước khi vận hành. Đây là yêu cầu chỉ đạo tại thời điểm kiểm tra, không phải kết quả đã hoàn thành.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66 về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc liên quan quỹ đất dự kiến lấn biển, và sẽ sửa đổi Quyết định 948/QĐ-TTg để tiếp tục tháo gỡ vướng mắc thuộc thẩm quyền Chính phủ.

Cơ chế đặc thù APEC 2027 khác gì đề án khu kinh tế đặc biệt đang trình tại Phú Quốc?

Hai nội dung khác nhau về bản chất. Nghị quyết 41/2026/QH16 xử lý thủ tục cho nhóm dự án APEC đã thi công trước, đã có hiệu lực. Đề án công nhận Phú Quốc là khu kinh tế đặc biệt đã được HĐND tỉnh An Giang thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 30/10/2026 (Nghị quyết số 56/NQ-HĐND). Đây vẫn chỉ là bước đề nghị lên cấp có thẩm quyền — hồ sơ sẽ được hoàn thiện để Bộ Tài chính thẩm định rồi trình Chính phủ xem xét, quyết định — nên Phú Quốc chưa được công nhận là khu kinh tế đặc biệt.

Đặc khu Phú Quốc được thành lập tại Nghị quyết 1654/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, trên cơ sở toàn bộ phường Dương Đông, phường An Thới và 6 xã Dương Tơ, Hàm Ninh, Cửa Dương, Bãi Thơm, Gành Dầu, Cửa Cạn của thành phố Phú Quốc cũ; đặc khu hoạt động từ ngày 01/7/2025. Diện tích tự nhiên của đặc khu là 575,29 km², không bao gồm Thổ Châu đã tách thành đặc khu riêng; con số 589,27 km² là diện tích thành phố Phú Quốc cũ gồm cả Thổ Châu.

Hồ sơ đề nghị công nhận khu kinh tế đặc biệt có phạm vi là toàn bộ địa giới đặc khu Phú Quốc; ngày 28/10/2026, Ban Pháp chế HĐND tỉnh An Giang đã họp thẩm tra dự thảo nghị quyết về đề án này. Đề án còn nghiên cứu, kiến nghị thành lập khu thương mại tự do tại Phú Quốc; nội dung này chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Lộ trình thực hiện đề án kéo dài đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Ranh giới cần giữ rõ: tính đến ngày 29/10/2026, chưa có văn bản nào chốt ưu đãi đầu tư cụ thể cho đặc khu Phú Quốc, gồm ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất hay thời hạn thuê đất vượt khung chung. Nghị quyết 41/2026/QH16 chỉ xử lý vướng mắc thủ tục của nhóm dự án APEC đã thi công trước, không ban hành ưu đãi đầu tư mới.

Nhà đầu tư ngoài nhóm dự án APEC 2027 cần lưu ý những giới hạn nào?

Cơ chế không mở rộng sang dự án ngoài danh mục Quyết định 948/QĐ-TTg và ngoài điều kiện thời gian thi công tại Điều 1. Dự án không thuộc diện áp dụng vẫn đi theo trình tự thủ tục thông thường, và cơ chế không kèm ưu đãi thuế hay tiền thuê đất cho nhà đầu tư tại đặc khu.

Ngày 30/10/2026, HĐND tỉnh An Giang đã thông qua Đề án đề nghị công nhận Phú Quốc là khu kinh tế đặc biệt (Nghị quyết số 56/NQ-HĐND). Dù vậy, đó vẫn chỉ là bước đề nghị lên cấp có thẩm quyền, không đồng nghĩa Phú Quốc đã được công nhận là khu kinh tế đặc biệt. Trạng thái ban hành thực tế của định mức, đơn giá đặc thù theo Kế hoạch tại Nghị quyết 321/NQ-CP và danh mục chi tiết từng dự án được ghi nhận khối lượng thi công trước theo Nghị quyết 41/2026/QH16 cũng chưa có công bố tại ngày 29/10/2026; người đọc đối chiếu phạm vi áp dụng bằng hai căn cứ tại Điều 1 là danh mục kèm Quyết định 948/QĐ-TTg và dự án đối ứng thực hiện trên quỹ đất thanh toán BT. Cơ chế khai thác sau bàn giao của Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC chưa có văn bản công bố phương án. Các phân tích về chính sách và hạ tầng của đảo được cập nhật trong chuyên mục Tin Thị Trường.

Nhà đầu tư cần đối chiếu một hồ sơ dự án cụ thể tại Phú Quốc có thể gửi câu hỏi qua trang liên hệ Đặc Khu Phú Quốc.

(*) Thông số có thể điều chỉnh tùy từng thời điểm theo quy định của Nhà phát triển

Phan Thanh Thịnh
Giám đốc Phát triển Dự án và Đại lý – Công ty Cổ phần Dịch vụ Địa ốc MGV
Đơn vị phát triển kinh doanh dự án Park Hyatt Phu Quoc Residences.

Để biết thêm thông tin chi tiết về dự án cũng như cơ hội đầu tư tại thị trường Phú Quốc, xin vui lòng liên hệ

Hotline: 0938 905 595 – 0938 905 595
Website: https://dackhuphuquoc.vn/
Email: thinhpt@mgv.vn

Thông tin dự án: Park Hyatt Phú Quốc.

Minh bạch: Dackhuphuquoc thuộc Công ty CP Dịch Vụ Địa Ốc MGV, đơn vị phân phối bất động sản nghỉ dưỡng. Nội dung trong bài phục vụ mục đích thông tin và tham khảo.

Câu hỏi thường gặp

Quy định của Nghị quyết 41/2026/QH16 khác luật hiện hành thì áp dụng văn bản nào?

Áp dụng quy định của Nghị quyết 41/2026/QH16. Điều 12 của nghị quyết ghi rõ trường hợp quy định của nghị quyết khác với luật, nghị quyết khác của Quốc hội về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của nghị quyết này.

Nhà đầu tư dự án BT có được thế chấp quyền sử dụng đất trên quỹ đất thanh toán không?

Được thế chấp quyền sử dụng đất. Trong thời gian thế chấp, nhà đầu tư không được chuyển nhượng quyền sử dụng đất đó. Điều 9 của Nghị quyết 41/2026/QH16 quy định nội dung này cho quỹ đất hình thành từ hoạt động lấn biển dùng thanh toán cho nhà đầu tư dự án BT.

Hồ sơ ghi nhận khối lượng thi công trước phải hoàn thành trong thời hạn bao lâu?

Các bên phải hoàn thành hồ sơ ghi nhận trong 06 tháng kể từ ngày Nghị quyết 41/2026/QH16 có hiệu lực, tức đến hết tháng 02/2027. UBND tỉnh An Giang được gia hạn một lần, không quá 06 tháng.

Chất thải xây dựng của các dự án APEC 2027 được đổ thải ở đâu?

Chất thải xây dựng được đổ thải tại các vị trí trên địa bàn đặc khu Phú Quốc do cơ quan có thẩm quyền rà soát, lựa chọn, có giám sát. Sau khi hoàn thành, nhà đầu tư, nhà thầu phải hoàn trả mặt bằng theo quy hoạch. Điều 3 của Nghị quyết 41/2026/QH16 quy định nội dung này.

Ai kiểm tra, nghiệm thu công trình phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc?

UBND tỉnh An Giang được thành lập Hội đồng kiểm tra, nghiệm thu tại địa phương, có đại diện Bộ Xây dựng, thay cho việc báo cáo Thủ tướng thành lập Hội đồng kiểm tra nhà nước. Chủ đầu tư, nhà thầu phải cam kết và chịu trách nhiệm về an toàn kết cấu, chất lượng công trình. Điều 8 của Nghị quyết 41/2026/QH16 quy định nội dung này.